• Anasayfa
  • Favorilere Ekle
  • Site Haritası
  • https://www.facebook.com/TrabzonBasket
  • https://www.twitter.com/TrabzonBasket
  
Üyelik Girişi
Bölümler

Gürbüz Gürbüzoğulları
ggurbuzogullari@gmail.com
SPORDA PERFORMANS KONTROLÜ
13/01/2013

 

Gürbüz GÜRBÜZOĞULLARI gurbuzogullari@trabzonbasket.com ( Yazarın Önceki Yazıları )

EDİTÖR NOTU : Gürbüz GÜRBÜZOĞULLARI, kendi dalı olan "kondisyonerlik" ile ilgili bilgi ve birikimini, basketbol ve diğer amatör branşların istifade edebileceği şekilde bizlerle paylaşacaktır.Sormak istediğiniz kendi dalıyla ilgili her türlü bilgiyi yukarıdaki e-posta adresi vasıtasıyla sorabilirsiniz.


SPORDA PERFORMANS KONTROLÜ

Sübjektif ve bireysel antrenman planlaması, günümüzde halen geçerliliğini korumakta olup, yaklaşık yirmibeş yıldır tıp, biyomekanik ve psikoloji gibi bilim dallarında edinilen yeni bilgilere dayanılarak, objektif karar kriterleri ile tamamlanmaktadır. 

Ancak, disiplinlere özgü bu kriterler henüz disiplinler arası nitelikte değildir. Yüksek performans gerektiren spor dallarında günümüzde ulaşılan düzeyde başarılı olabilmek için, modelleştirilmiş ve hedefe yönelik bir antrenman, sistemli olarak uygulanmalıdır. Bir antrenman sistemi;

·        Sporcuların yetiştirileceği kadroyu,

·        İdeal normları, yani dünya çapında bir performans için hedef kriterlerini içeren modelleri,

·        En uygun sporcuların seçimini,

·        Bu sporcular için orta ve uzun vadeli bir performans programını,

·        Eğitim amaçlı antrenman ve müsabaka yapısını,

·        Rejenerasyona yöntem getirilmesini,

·        Uygun antrenman ve teşhis malzemelerini,

·        Antrenörlerin, sporcuların ve görevlilerin eğitimlerinin sistematik olarak sürdürülmesini ( TSCHIENE ) kapsar.

               Antrenman yapısının stabil düzeni içerisinde çeşitli unsurlar bulunurlar, bunlar:

·        Antrenmanın periyodik sürekliliğe kavuşturulması,

·        Antrenman oranları ( örneğin genel yüklenmenin özel yüklenmeye oranı ),

·        Antrenman yüklenmesi ( örneğin yoğunluk ve kapsam oranı ),

·        Yaş, cinsiyet ve antrenman durumuna bağlı olarak antrenman kapsamındaki değişiklikler,

·        Rejeneratif önlemler.

Antrenmanın yapısı ile ilgili sorunların tümü henüz çözümlenmiş değildir. Gelecekte, özellikle dört alanda özel bilimsel araştırmalar yapılması gerekecektir ( CARL ).

               1. Sporcudaki fonksiyon süreçlerinin nasıl devam ettiği; antrenman biçimleri ve bunların etkileri arasındaki fonksiyonel bağlantıların açıklanması gereklidir. Burada neden – etki bütünlüğünün, yaş, cinsiyet, antrenman durumu ve kalıtsal koşullara olan bağlantısı özellikle göz önünde bulundurulmalıdır.

               2 .  Performans teşhisi düzeltilmelidir. Bu, hem performans durumları, hem              

de performans değişiklikleri için geçerlidir.

               3 .  Kantitatif veya en azından kalitatif bir sistem analizi ile, antrenman sürecini oluşturan unsurların ve yapıların tanımlanması ve önceliklerinin belirlenmesi gereklidir.

               4 .  Sistem analizleri esas alınarak, etkinlikleri kontrol edilebilir nitelikte olmaları gereken antrenman uygulama kuralları belirlenmelidir.

               Yüklenmenin Yapısı

               Performans kontrolünün önemli diğer bir bütünlüğü, yüklenme ve zorlanma bütünlüğüdür. ANTRENMAN YÜKLENMESİ ergonomik açıdan

               bir sporcu tarafından uygulanan antrenman biçimlerinin bütünlüğü

demektir. Bu kavram, belli organ sistemlerinde fonksiyonel, biyokimyasal, morfolojik ve / veya ruhsal bazda uyumsal tepkilere yol açan, tanımlanabilir yüklenme biçimlerinin özetlendiği bir ölçüyü tanımlar. Uyumsal tepkiler, biyolojik ve motor kriterler ile tespit edilebilir ( MARTİN ). Yüklenme, bir organizmanın gelişimi için kesin kontrol ölçüsünü gösterir. Organik uyum, ancak, ilgili organik sisteme halen sahip olduğu performans kapasitesine uygun olarak yüklenilmesi durumunda sağlanabilir. Buna göre, yüklenme ölçüleri daima iki şekilde ayarlanmalıdır:

·        Geliştirilecek olan sistemin mevcut performans veya yorulma durumuna

·        Uygulanan antrenman hedefine göre.

 

Yüklenme, aşağıdaki unsurlar yardımıyla kesin olarak tespit edilebilir:

1.     Antrenman sıklığı

Antrenmanın sıklığı, 4 ile yaklaşık 20 arasında değişebilen haftalık antrenman

ünite sayısını tanımlar.

2.     Yüklenme kapsamı

Yüklenmenin kapsamı, geçilecek parkur ( koşu, sıçramalar, vs. ) ve / veya bir antrenman biçiminin tekrar sayısı ile tanımlanır.

3.     Yüklenme yoğunluğu

Yüklenmenin yoğunluğu, bir egzersizin yapıldığı efor derecesi ( genelde maximal değere göre yüzdelik oran olarak ) yardımı ile tespit edilir. Yüklenme kapsamı ve yoğunluğu, birbirlerine ters orantılı karşılıklı tepkileriyle, birbirlerine direkt olarak bağımlıdır. Yüklenme kapsamı geniş olduğunda yoğunluk azalır ve yoğunluk arttıkça yüklenme kapsamı daralır.

4.     yüklenme süresi

Yüklenmenin süresi, bir egzersiz için tespit edilen zaman kapsamını belirler. Bu şekilde, örneğin devre antrenmanında 30 saniyelik bir yüklenme süresi tespit edilebilir. Yüklenme süresi, belli parkur mesafeleri için zaman ölçüleri belirlenerek, aynı zamanda sürekli antrenman yoğunluk göstergesi görevini yapar.

5.     Dinlenme planı

Dinlenmenin planı, yüklenme ve dinlenme arasındaki ilişkiye bağlıdır. Üç karakteristik ile tespit edilebilir.

·        Zaman aralıklarıyla ( saniye, dakika )

·        Yüklenme – dinlenme zaman orantısıyla

·        Dinlenme derecesiyle ( örneğin belli bir kalp frekansında veya  bir kan laktat değerinde )

Antrenman ünitelerinin sayısı ve yüklenmenin münferit bileşenleri, objektif yüklenme bileşenlerini, yani objektif antrenman uygulamasını gösterir. Antrenman uygulamasının neden olduğu antrenman uyarımı, yüklenme ile özdeştir. Yüklenmenin sübjektif biçimlenme derecesi, burada ortaya çıkar. Antrenman uygulamasının sonucu, iç yüklenmenin belirlediği, bireye özgü uyumsal bir tepkidir. Uyumsal tepki, istenilen biçimde verildiğinde, uygulanan antrenmanın hedefine ( nominal değere ) ulaşılmış sayılır. Bu durum doğal olarak yeni antrenman yüklenmelerini etkilediğinden, yüklenme ve uyum süreçleri arasındaki bir döngüden söz edebiliriz.

Objektif yüklenme ve sübjektif zorlanma arasındaki bağlantıda, performans kontrolü açısından göz önünde bulundurulması gereken bir çok husus vardır:

1.     Yüklenme kontrolü için önemli özelliklerin ( örneğin yüklenme yoğunluğu ve kapsamı ) tasviri ve önem derecelerinin tespiti,

2.      Zorlanma derecesinin bulunması ve analizi,

3.     Bir antrenman biçiminin farklı performans koşullarına etkisi,

4.     Rejenerasyon süreçlerinin kısaltılması,

5.     Bireysel bir antrenman sürecinin gerçekleştirilmesi,

6.     Antrenman ve müsabakaya entegratif yaklaşım,

7.     Bir performansın belli bir süre boyunca kontrol edilmesi.



3335 kez okundu. Yazarlar

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yapmak için tıklayın

Yazarın diğer yazıları

Psikofizik Parametreler - 26/08/2017
Psikofizik Parametreler
Hormon Tespitleri - 08/08/2017
Hormon Tespitleri
Teknik – Taktik Spor Dalları - 02/08/2017
Teknik – Taktik Spor Dalları/Oyun Türü Spor Dalları
KAN LAKTATININ BELİRLENMESİ - 08/01/2016
Çeşitli Spor Dallarında Kan Laktat Düzeyinin Önemi ve Kan Laktatının Belirlenmesi İle Performans Kontrolü İmkanları
SPOR – MOTOR TESTLERİ - 22/11/2015
Bireysel spor – motor yetenek ve beceri düzeyinin görgül olarak sınırlandırılabilir bir veya bir çok özelliğinin araştırılmasını amaçlayan ve standart koşullar altında uygulanabilen rutin bir yöntemdir.
Mekan Ölçüleri İle İlgili Enformasyonlar - 06/11/2015
Örneğin, eskrimde isabet derecesini belirlemek amacıyla, hedef tahtası taşıyan bir kukla hazırlanmış veya rakibin göğsünde bir hedef tahtası tespit edilmiştir.
PERFORMANS TEŞHİSİ - 12/10/2015
Spor antrenmanında üç değişik enformasyon sistemi vardır. Her üç yöntem de, antrenman kapsamlarının gözden geçirilerek kontrol edildiği ve değerlendirildiği bir antrenman düzenlemesine hizmet eder.
ENERJİ HAZIRLAMA MEKANİZMASI - 29/09/2015
Organizmanın yaşayabilmesi, sürekli olarak enerji ile beslenmesine bağlıdır.
ANTRENMAN, YORULMA VE YENİLENME - 26/03/2014
Antrenman, yorulma ve rejenerasyon bütünlüğüne değinilmeden önce, farklı terimleri anlamları itibarıyla birbirinden açık olarak ayırabilmek için, bir kavram açıklaması yapılmalıdır.
 Devamı